Thủ tục lấy Nenkin lần 1 lần 2 là nộp đơn xin nhận tiền tiền trợ cấp một lần (Dattai Ichijikin) tại Cơ quan Lương hưu Nhật Bản để 80% tổng số tiền được hoàn trả, sau đó làm thủ tục hoàn thuế thu nhập bị khấu trừ tại nguồn để nhận lại 20% còn lại thông qua Người đại diện quản lý thuế tại Nhật. Đây là quyền lợi tài chính chính đáng mà bất kỳ lao động nước ngoài nào đã đóng bảo hiểm lương hưu tại Nhật từ 6 tháng trở lên đều được hưởng sau khi về nước. Quan trọng hơn, toàn bộ quy trình này hoàn toàn có thể tự thực hiện mà không cần qua dịch vụ trung gian, giúp tiết kiệm tối đa chi phí môi giới.

1. Tiền Nenkin là gì và điều kiện nhận lại?

Tiền Nenkin (ở đây cụ thể là Tiền trợ cấp xuất toán một lần - 脱退一時金 - Dattai Ichijikin) là khoản hoàn trả một phần tiền bảo hiểm lương hưu từ chính phủ Nhật Bản dành cho lao động nước ngoài đã đóng bảo hiểm trong thời gian làm việc tại Nhật, được chi trả sau khi người lao động chấm dứt cư trú và rời khỏi Nhật Bản.

1.1. Điều kiện bắt buộc để được nhận Nenkin

Cơ quan Lương hưu Nhật Bản chỉ chấp thuận chi trả khi hồ sơ chứng minh được việc thỏa mãn toàn bộ 4 tiêu chuẩn sau, không có ngoại lệ:

• Không mang quốc tịch Nhật Bản: Chỉ áp dụng cho người nước ngoài.
• Thời gian đóng bảo hiểm từ 6 tháng trở lên: Tính liên tục hoặc cộng dồn (Bảo hiểm lương hưu quốc gia - Kokumin Nenkin hoặc Bảo hiểm lương hưu phúc lợi - Kosei Nenkin).
• Đã hoàn thành thủ tục cắt tư cách lưu trú và xuất cảnh: Đã cắt hộ khẩu (Jyuminhyo) tại quận/thành phố trước khi đi và không còn địa chỉ cư trú tại Nhật.
• Thời gian nộp hồ sơ không quá 2 năm: Tính từ ngày người lao động không còn địa chỉ cư trú tại Nhật (thông thường là ngày xuất cảnh). Nếu quá 2 năm, quyền lợi sẽ bị mất vĩnh viễn.

1.2. Đối tượng được phép rút tiền Nenkin

• Thực tập sinh kỹ năng (1号、2号、3号).
• Lao động kỹ năng đặc định (1号、2号).
• Kỹ sư, kỹ thuật viên (Diện visa Lao động chuyên môn kỹ thuật/Nhân văn/Quốc tế).

2. Quy trình làm thủ tục lấy Nenkin lần 1 được thực hiện theo các bước nào? (Nhận 80% thuế)

Nenkin lần 1 là bước nộp đơn trực tiếp lên Cơ quan Lương hưu Nhật Bản để nhận về 80% tổng số tiền được hoàn trả, tiền được chuyển thẳng vào tài khoản ngân hàng của bạn tại Việt Nam.

2.1. Hồ sơ lấy Nenkin lần 1 bao gồm:

1. Tờ khai xin nhận tiền trợ cấp một lần (Mẫu đơn Dattai Ichijikin): Tải từ website của Cơ quan Lương hưu Nhật Bản (Japan Pension Service). Điền bằng chữ in hoa không dấu.
2. Sổ Nenkin bản gốc hoặc Giấy thông báo số định danh Nenkin (Kiso Nenkin Bangou Tsuuchisho) do công ty cấp.
3. Bản sao hộ chiếu: Gồm trang thông tin cá nhân và tất cả các trang có con dấu chứng minh bạn đã xuất cảnh khỏi Nhật Bản (hoặc giấy tờ chứng minh hủy tư cách lưu trú).
4. Bản sao thẻ ngoại kiều (Zairyu Card): Photo 2 mặt (thường là thẻ đã được đục lỗ hủy tại sân bay).
5. Giấy xác nhận tài khoản ngân hàng Việt Nam: Phải là tài khoản của chính bạn, có đầy đủ thông tin bằng tiếng Anh (Tên ngân hàng, Chi nhánh, Số tài khoản, Mã SWIFT/BIC) và có dấu xác nhận của ngân hàng. Lưu ý: Tránh dùng các ngân hàng có gốc nông nghiệp vì dễ lỗi giao dịch quốc tế.

📬 Địa chỉ gửi hồ sơ:

JAPAN PENSION SERVICE (Cơ quan Lương hưu Nhật Bản)

3-5-24 Takaido-nishi, Suginami-ku, Tokyo 168-8505, JAPAN

2.2. Thời gian xét duyệt lần 1 mất bao lâu?

Thời gian xử lý hồ sơ lấy Nenkin lần 1 thường kéo dài từ 3 đến 4 tháng kể từ ngày Cơ quan Lương hưu Nhật Bản nhận được bưu kiện hồ sơ hợp lệ của người lao động.Cụ thể: 

• Kết quả: Nếu hợp lệ, bạn sẽ nhận được Giấy thông báo cấp tiền lương hưu một lần (Dattai Ichijikin Notification) gửi về địa chỉ của bạn tại Việt Nam. Hãy giữ con tem/giấy thông báo gốc này cực kỳ cẩn thận vì đây là giấy tờ bắt buộc để làm lần 2.
• Nhận tiền: 80% số tiền sẽ được quy đổi sang USD (hoặc Euro) và chuyển về ngân hàng Việt Nam sau đó 1-2 tuần.

3. Quy trình làm thủ tục lấy Nenkin lần 2 (Nhận 20% thuế)

Khoản tiền nhận ở lần 1 thực chất đã bị Sở thuế Nhật Bản khấu trừ 20,42% thuế thu nhập tại nguồn. Thủ tục lấy Nenkin lần 2 thực chất là Thủ tục khai báo/hoàn thuế thu nhập.

Cơ chế thực hiện từ Việt Nam

Bạn không thể tự nhận trực tiếp khoản 20% này về ngân hàng Việt Nam mà bắt buộc phải thông qua một Người đại diện quản lý thuế (納税管理人の届出書 - Nozei Kanrinin) đang cư trú hợp pháp tại Nhật Bản.

• Bước 1: Trước khi rời Nhật (hoặc sau khi về nước), bạn làm thủ tục đăng ký ủy quyền cho một người quen/bạn bè tại Nhật làm Người đại diện quản lý thuế với Quận thuế quản lý nơi bạn từng ở.
• Bước 2: Sau khi bạn nhận được Bản gốc Giấy thông báo cấp tiền lần 1 gửi về Việt Nam, bạn gửi bưu điện bản gốc này sang Nhật cho Người đại diện của bạn.
• Bước 3: Người đại diện mang giấy thông báo này kèm theo đơn xin hoàn thuế ra Quận thuế (Zeimusho) để nộp.
• Bước 4: Sau 1-2 tháng xét duyệt, Sở thuế Nhật Bản sẽ chuyển 20% số tiền thuế này vào tài khoản ngân hàng Nhật Bản của Người đại diện. Người này sẽ chuyển khoản lại về Việt Nam cho bạn.

4. Tự làm hồ sơ so với thuê dịch vụ ngoài

Tự làm hồ sơ Nenkin giúp tiết kiệm 100% phí dịch vụ môi giới, trong khi thuê dịch vụ ngoài tiết kiệm công sức nhưng mất từ 5% đến 15% tổng số tiền nhận được tùy từng đơn vị dịch vụ.

Hơn nữa, sự lựa chọn giữa hai phương thức này phụ thuộc trực tiếp vào năng lực ngôn ngữ Nhật, mối quan hệ hiện có tại Nhật và thời gian bạn có thể dành cho quy trình này.

5. Cập nhật luật sửa đổi: Tăng thời hạn tính tiền hoàn trả lên 5 năm

Một thay đổi mang tính bước ngoặt từ tháng 4 năm 2021:

• Luật cũ: Thời gian đóng bảo hiểm tối đa được tính để hoàn tiền Nenkin chỉ là 36 tháng (3 năm). Người ở 4-5 năm khi rút cũng chỉ nhận được bằng người ở 3 năm.
• Luật mới: Chính phủ Nhật nâng mức trần thời gian tính tiền hoàn trả lên tối đa 60 tháng (5 năm).

💡 Tác động: Thay đổi này cực kỳ có lợi cho lao động diện Tokutei Ginou hoặc Thực tập sinh giai đoạn 3 (những người ở lại Nhật làm việc liên tục từ 3 đến 5 năm). Số tiền nhận lại của họ giờ đây sẽ tăng lên tương ứng với toàn bộ thời gian đóng thực tế (lên tới 5 năm) chứ không bị thiệt thòi như trước.

Lời khuyên: Toàn bộ quy trình lấy Nenkin lần 1 hoàn toàn có thể tự làm dễ dàng. Riêng lần 2, nếu bạn có người thân thực sự tin tưởng tại Nhật, hãy tự làm để tiết kiệm chi phí; nếu không, việc nhờ tới các văn phòng luật uy tín là một giải pháp an toàn để tránh bị lừa đảo chiếm đoạt tiền thuế. Bạn có cần hỗ trợ làm rõ thêm phần điền mẫu đơn hay cách tính số tiền Nenkin cụ thể mà bạn sẽ nhận được không?

Thủ tục lấy Nenkin tuy chia làm hai giai đoạn nhưng hoàn toàn có thể tự làm được, miễn là bạn nắm chắc 3 điều: nộp hồ sơ lần 1 trong vòng 2 năm kể từ ngày xuất cảnh, giữ gìn cẩn thận Giấy thông báo cấp tiền lần 1 để làm hoàn thuế lần 2, và chọn được người đại diện thuế đáng tin cậy tại Nhật. Đừng vì ngại thủ tục mà bỏ qua 20% còn lại — đó là tiền mồ hôi nước mắt bạn xứng đáng được nhận đủ.